Wat zijn betonpanelen?

Alles wat je moet weten in een handig overzicht.

Betonpanelen zijn geprefabriceerde, betonen platen die doorlopend geïsoleerd kunnen worden, maar ook ongeïsoleerde panelen worden gebruikt. Ze zijn heel veelzijdig en worden op verschillende manieren ingezet in de industriebouw. Zowel als gevelbekleding, scheidende wand als constructieve onderdelen.


Prefab betonpanelen met dagmaat voor schrijnwerk
Betonpanelen als brandwand in staalstructuur

Verschillende prefab betonpanelen tijdelijk gestockeerd


Scheidende prefab betonpanelen als brandwanden

Productie

De panelen worden geprefabriceerd op een ‘tafel’ waarbij gemiddeld genomen de maximale afmeting 8meter op 4meter zijn. Sommige fabrikanten hebben wat rek op deze afmetingen, maar dat hangt af van het productieproces. Aangezien de tafel een horizontaal vlak is worden de panelen horizontaal gestort, hierdoor is er een bovenzijde en een onderzijde voor het paneel. Na het storten in de mal wordt de bovenzijde afgestreken, dit wordt de ‘ruwe’ zijde van het paneel genoemd. De tafel bestaat uit een speciale, gladde, betonwerende oppervlakte, zodat die zijde van het paneel dat op de tafel ligt de ‘gladde’ zijde genoemd wordt. De zijkanten worden uit hetzelfde materiaal als de tafel gemaakt waardoor ook de korte zijden glad zijn.

Wanneer de mal wordt voorbereid, wordt tegelijk de wapening geplaatst, deze is op voorhand berekend door de ingenieur zodat het paneel voldoet aan de nodige eisen om alle trek- & drukkrachten op te vangen die er kunnen plaatsvinden. Wanneer er kleine uitsparingen in de panelen zitten is er niet direct extra wapening nodig, maar wanneer er raam- of deuropeningen dicht bij de kant zitten ontstaan er zeer dunne stukken die snel kunnen barsten of afbreken, met bijkomende wapening rondom de opening kan dit voorkomen worden.

geïsoleerd betonpaneel met deuropening

Betonpaneel met deuropening op slede voor transport

Woning in geïsoleerde betonpanelen

Met de juiste voorbereiding en een goede architect kunnen hele knappe projecten gerealiseerd worden

Meest voorkomende voorzieningen in betonpanelen:

  • Hijsogen: worden verwerkt om op twee verschillende momenten gebruikt te worden.
    1. Productie: wanneer de betonpanelen voldoende gedroogd zijn worden ze uit de tafel gehesen om gestockeerd te worden of klaar gemaakt voor transport. Aangezien de panelen horizontaal gemaakt worden en verticaal vervoerd, dienen de ogen om het paneel uit de mal te verwijderen, te kantelen en neer te zetten.
    2. Montage: wanneer de panelen op de werf aan komen op een oplegger worden ze ofwel tijdelijk gestockeerd of rechtstreeks tot op de juiste positie gehesen. Indien het betonpanelen zijn die verticaal geplaatst worden (hoger dan breder), worden er extra hijsogen voorzien om het geheel in de lucht te kantelen. Door het gewicht van de panelen is het onmogelijk dit op de grond te doen omdat het steunpunt van het paneel zou barsten of zelfs afbreken.

  • Ankerrail: indien het betonpaneel niet dik genoeg is om betonschroeven te gebruiken om de bevestigingsplaatjes vast te schroeven stort men ankerrails mee in het beton. Zo hoeft men geen gaten te boren waardoor het dunne beton te snel zou kunnen barsten. In de ankerrails draait men hamerkopbouten om de bevestigingsmiddelen mee vast te schroeven.
Ankra met hamerkopbout ingestort in betonplint

  • Zichtbare wapeningsstaven: wanneer een opening niet volledig in een paneel valt kan de wapening ook niet volledig rond de opening doorlopen wat voor technische problemen zorgt. Niet zozeer wanneer het paneel op de werf geplaatst is, maar tijdens het transport. Het paneel wordt zwak als er een slank deel niet aan twee zijden verbonden is met het paneel. De fabrikant zorgt dat de onderdelen met één of enkele zware wapeningsstaven met elkaar verbonden zijn zodat het geheel sterk genoeg is voor transport, na plaatsing worden de staven er tussenuit geslepen.
  • Uitsparingen: vrij voor de hand liggend worden raam- en deuropeningen natuurlijk voorzien, maar ook gaten voor afvoeren van het dak, spuwers(voor wanneer de afvoeren verstopt geraken), doorvoeren voor ondergrondse stroom-, gasleidingen of nutsvoorzieningen,… Hoe meer doorvoeren men op voorhand voorziet, hoe goedkoper, want achteraf met een kernboor gaten boren of met een slijpschijf uitzagen kan best prijzig uitvallen.

betonplinten met tand en groef
  • Tand/groef: Bij volle betonpanelen wordt vaak een tandgroefsysteem voorzien. Wanneer men 2 panelen op elkaar voorziet, dan krijgt het onderste paneel een tand, een kleine verhoging in het midden. Het paneel erboven krijgt onderaan een kleine groef, een holte in het paneel waar de tand in past. Constructief heeft deze tand geen sterkte, dus het dient niet om de panelen boven elkaar te houden. Dit is enkel om eventueel vocht, dat door de voeg horizontaal naar binnen wil dringen, tegen te houden.

    Op de afbeelding is op sommige panelen een dunne tand bovenop te zien. Onderaan is een fijne groef te zien waar de tand steeds in past.

MATERIAALGIDSEN & KWALITATIEVE BOUWMATERIALEN

Gedetailleerde uitleg bij elk proces in industriebouw.

Bekijk alle artikels
Ga naar de webshop

Montage van betonpanelen

Wanneer de panelen geproduceerd zijn, worden ze op een transport geplaatst d.m.v. de hijsogen die er in voorzien waren. Indien de panelen te groot zijn voor normaal transport, worden ze op een dieplader geplaatst, dit in verband met hoogtenormen op de weg. Bij aankomst op de werf zijn er 3 mogelijkheden:

  1. de laders worden afgekoppeld en tijdelijk gestockeerd tot aan de montage, al is de huur van deze laders een kost die aannemers liever niet hebben.
  2. de panelen kunnen van de laders afgepikt worden en op de werf gestockeerd worden. Een goedkopere optie, maar nog steeds niet ideaal aangezien dit een extra ‘transport’-handeling is en er meer kans is op schade tijdens het oppakken en neerzetten (afbreken van hoeken,…).
  3. Wanneer de planning van de aannemer correct verloopt kunnen de panelen vrijwel direct van het transport gepikt worden en gemonteerd worden tegen de structuur, op deze manier zitten er bijna geen extra kosten aan verbonden en is de kans op extra schade minimaal.
Transport van betonpanelen op dieplader

Schade aan de panelen is tijdens het transporteren onoverkomelijk, van het moment dat de panelen na productie uit hun mal komen is elke handeling een mogelijkheid tot kleine ongelukjes: schuren, botsen,… tijdens het hijsen en verplaatsen. Daarom worden achteraf vrijwel altijd nog kleine herstellingen uitgevoerd.

Wanneer de panelen tegen de structuur geplaatst worden, worden ze vastgezet met z-plaatjes in de voorziene ankerrails. Indien geen ankerrails voorzien zijn, kunnen de plaatjes ook vastgezet worden met betonschroeven in ter plaatse geboorde gaten.

Montage van geïsoleerd betonpaneel

Stalen en PVC Z-plaatjes voor bevestiging van betonpaneel

Links: stalen Z-plaatje   |   Rechts: PVC-brandplaatje

  • Stalen z-plaatjes: panelen worden standaard met stalen plaatjes vastgezet die vasthaken achter de structuur, afhankelijk van de grootte van het paneel moeten er meer of minder plaatjes voorzien worden. De panelen zijn op zich zwaar genoeg om te blijven staan op hun plaats, het is vooral de zuigkracht van de wind die de plaatjes moeten opvangen.
  • PVC-brandplaatjes: beton is van nature brandwerend waardoor het sterk bijdraagt aan de brandveiligheid van gebouwen. Betonpanelen die als brandwand fungeren hebben dus een specifieke functie. In geval van brand moet de brandwand er voor zorgen dat deze niet overslaat van de ene hal/constructie naar de andere. Het grote probleem bij brand is dat de structuur sterk verzwakt en op een gegeven moment zal inzakken. Alle panelen die aan de structuur vasthangen worden op dat moment mee omlaag getrokken. Wanneer men dus stalen plaatjes gebruikt om de brandwand vast te zetten zal de structuur deze omlaag trekken en kan de brand zonder probleem overslaan naar de volgende hal. Om deze reden wordt een brandwand tweezijdig met PVC plaatjes vastgezet, wanneer aan één zijde brand uitbreekt, smelt de pvc al bij temperaturen van ±70°C en blijft de brandwand zijn functie behouden. Na de brand zijn de PVC-plaatjes aan de zijde van de nog in takt gebleven hal sterk genoeg om dezelfde functie als stalen plaatjes over te nemen.

Wanneer de panelen geplaatst zijn worden de horizontale en verticale voegen tussen de panelen waterdicht af gekit met een neutrale kit. Meestal is dit een neutraalgrijze kleur in dezelfde stijl als het beton. Indien de panelen een andere kleur hebben kan de kleur van de kit natuurlijk aangepast worden.

Abonneer je en ontvang gratis industriebouw-tips!


Door je in te schrijven ontvang je gratis periodiek tips en promoties voor industriebouwen.


Uitzicht

  • Gladde panelen: de meest eenvoudige en dus ook goedkoopste panelen zijn grijze, gladde betonpanelen. Deze zijn glad van de bekisting waarin ze gestort worden, al moet er wel rekening mee gehouden worden, dat de samenstelling van het beton en het chemische proces dat optreed tijdens het drogen er voor kan zorgen dat er een soort wazige wolkvorming (te zien op de afbeelding) kan voorkomen en de panelen dus geen uniform grijze kleur hebben. Uiteraard is deze wolkvorming net karakteristiek voor beton en blijft ieder paneel uniek.
Wolkvorming in betonpanelen bij woning

  • Gekleurd in de massa: tijdens het mengen van het beton wordt pigment toegevoegd zodat het beton in de hele massa een specifieke kleur krijgt. Deze panelen moeten voor eenzelfde werf in één keer gemaakt worden, wanneer men achteraf extra panelen moet bijmaken, kan het zijn dat het pigment een andere samenstelling heeft, een net iets andere verhouding heeft t.o.v. het beton en dan krijgt men uiteindelijk kleurverschil met de panelen die reeds geproduceerd waren.

Betonpaneel met baksteenstrips tijdens montage
  • Baksteenstrips: Echte bakstenen worden in dunne strips gezaagd die voor het storten van het paneel in een mal gelegd worden óf achteraf tegen het paneel gelijmd worden. Nog in de productiehal (of heel soms op de werf) worden de strips gevoegd waarna het gemetselde muren lijken. Deze panelen zijn zeer gevoelig voor schade tijdens transport, hoeken en kanten lopen vrij zeker stukken op en moeten op de werf aangevuld worden met nieuwe baksteenstrips.
    Voegen tussen de grote panelen worden best plastisch gekit om werken en uitzettingen op te vangen. Dit blijft dus een verticale voeg geven. Fabrikanten proberen hier een oplossing aan te bieden met effectief steens verband in overlap, maar dit blijft een gevoelig punt.

  • Silexpanelen: Voordat men beton in de mal stort om het paneel te maken, wordt de bekisting met een coating ingesmeerd waarna men kleine steentjes in deze coating strooit. Na het verwijderen van de bekisting wordt de coating weggespoeld en blijven de steentjes aan de buitenzijde van het beton zichtbaar. Deze steentjes kunnen in alle kleuren en maten voorkomen, waardoor silexpanelen in ontelbaar veel uitvoeringen te vinden zijn.

Geel silex betonpaneel

Silex geel


Grijs silex betonpaneel

Silex grijs


Wit silex betonpaneel Image

Silex wit


Zwart silex betonpaneel

Silex zwart

Afkitten na plaatsing

Na het monteren van plinten of betonpanelen moeten de voegen waterdicht afgekit worden. Dit kan met een kit op basis van MS hybride polymeer zoals de Parabond Construction. De voeg blijft daardoor hoog elastisch waardoor zettingen door gewicht of temperatuur opgevangen kunnen worden. Langdurige houdbaarheid door UV- en weersbestendigheid garandeert een blijvende waterdichtheid.

De kitvoeg moet een diepte hebben gelijk aan de helft van zijn breedte om voldoende body te behouden. Omdat de panelen/plinten van elkaar staan is het belangrijk om tussenin een rugvulling te plaatsen. Dit kan met een geslotencellige voegband die iets breder is dan de voeg zelf. Door zijn elasticiteit zal deze een ideale achtergrond vormen. Eventueel kan de voeg met PUR opgespoten worden en deels terug uitgekrabd, maar dit is een vrij starre verbinding en dus minder aan te raden.

Hebt u vragen, een opmerking of een suggestie? Hebt u iets foutief opgemerkt? Neem dan zeker even contact met ons op.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *